ΠΑΣΟΚ…

μια "ορφανή" επιχείρηση

αναζητά ηγεσία.

 

Η μάχη μεταξύ του "κληρονόμου"

και του "δικηγόρου" της διάσημης επιχείρησης.

 

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου.

 

 

Το ΠΑΣΟΚ έχει μπει σε μια περιπέτεια από την οποία δεν θα μπορέσει να βγει "αλώβητο". Ξεκίνησε ήδη το μακάβριο "σήριαλ". Ένα "σήριαλ", το οποίο θα μπορούσε να έχει τον τίτλο "Μονομαχία κάτω από τον πράσινο Ήλιο". Έναν Ήλιο, ο οποίος μέσα στον χρόνο αποδείχθηκε "χρυσός" για κάποιους και όπως είναι φυσικό όλοι αυτοί δεν θέλουν να τον αφήσουν. Περί αυτού πρόκειται. Δεν υπάρχει ιδεολογικό ή άλλο περιεχόμενο στη σημερινή σύγκρουση για το "δακτυλίδι" του αρχηγού.

Οικονομικά είναι τα "ελατήρια" καί των δύο πλευρών. Από τη μία είναι ο επίσημος κληρονόμος ενός ιδιόκτητου "μαγαζιού", ο οποίος γνωρίζει ότι μόνον μέσα από αυτό το μαγαζί μπορεί να λύσει το βιοποριστικό πρόβλημα τόσο το δικό του όσο και της οικογένειάς του και από την άλλη είναι ο "σφετεριστής", ο οποίος είναι σαφές ότι αντιπροσωπεύει τα οικονομικά συμφέροντα όλων εκείνων των ισχυρών, οι οποίοι μέχρι τώρα έλυναν τα προβλήματά τους μέσω της εξουσίας του κόμματος και τώρα δεν τα λύνουν.

Είναι σαφές λοιπόν ότι μιλάμε για μια πολύ συγκεκριμένη σύγκρουση. Μια σύγκρουση, η οποία είναι πολύ συνηθισμένη στην καθημερινή πραγματικότητα της οικονομίας. Μια σύγκρουση για τη διαχείριση μιας "ορφανής" εταιρείας. Μια εταιρείας, η οποία έχασε τον δημιουργό και ιδιοκτήτη της και έχει σοβαρό πρόβλημα λειτουργίας. Από τη μία βρίσκεται ο φυσικός κληρονόμος, που στηρίζεται στα δικαιώματά του και από την άλλη ο δικηγόρος-εκφραστής όλων εκείνων των συμφερόντων των "τρίτων", που μέσα στον χρόνο αναπτύχθηκαν γύρω από αυτήν την επιχείρηση.

Από αυτήν τη γνώση μπορεί κάποιος ν' "ανιχνεύσει" και τους στόχους της στρατηγικής της κάθε πλευράς. Διαφορετικά συμφέροντα έχουν διαφορετικούς στόχους. Τον Παπανδρέου τον ενδιαφέρει να διατηρήσει υπό την κατοχή της οικογένειάς του το "μαγαζί" που κληρονόμησε. Δεν τον ενδιαφέρει ιδιαίτερα η εξουσία. Τα συμφέροντά του είναι πολύ συγκεκριμένα. Ακόμα και στο επίπεδο του Συνασπισμού ή του ΛΑΟΣ να πέσει το ΠΑΣΟΚ, δεν τον ενοχλεί.

Τον Παπανδρέου τον ενδιαφέρει να υπάρχει ένα κόμμα, που να μπορεί να μπαίνει στη Βουλή. Ένα κόμμα, που να μπορεί να εισπράττει τις κρατικές επιδοτήσεις και να συντηρεί έναν βασικό κορμό μεγάλου κόμματος. Γιατί; Γιατί, για όσο διάστημα υπάρχουν αυτά, θα μπορεί το "μαγαζί" ν' αποδίδει μεροκάματα στους ιδιοκτήτες του. Αυτοί είναι οι στόχοι των Παπανδρέου και αυτοί καλύπτονται με τις "χαμηλές" φιλοδοξίες.

Μεροκάματα θέλουν οι γόνοι του Ανδρέα. Ένα γραφείο να έχουν, να πηγαίνουν κάθε πρωί. Ένα ταμείο, για να μπορούν να συντηρούν τις οικογένειές τους. Ένα αυτοκίνητο, έναν οδηγό ή μια καθαρίστρια, που θα πληρώνονται από την επιχείρηση. Σε άλλη περίπτωση θα μείνουν πραγματικά με το ρολόι του παππού τους και το όνομα του πατέρα τους. Δεν έχουν άλλη επιλογή. Ο Γιώργος, αν εγκαταλείψει τον ρόλο του, είναι στην κυριολεξία ανίκανος να επιβιώσει στην ελεύθερη οικονομία. Στην καλύτερη των περιπτώσεων μπορεί να "σέρνεται" ως βουλευτής-σύμβολο και να βγάζει ένα μισθό όμοιο μ' αυτόν που κάποτε έβγαζε ο Σοφοκλής Βενιζέλος ως υιός Βενιζέλου.

Τα πράγματα δηλαδή είναι ακριβώς αντίθετα από αυτά που εκ πρώτης όψεως φαίνονται. Ο Παπανδρέου θα είναι ο διχαστικός παράγοντας, γιατί τον ενδιαφέρει να διατηρήσει το "μαγαζί" στην ιδιοκτησία του έστω και συρρικνωμένο. Τον ενδιαφέρει να μην χάσει την κληρονομιά του. Να μην χάσει τη "σφραγίδα" του κόμματος, που ίδρυσε ο πατέρας του. Κοιτάζει "μέσα" σ' αυτό και δεν τον ενδιαφέρει το απ' "έξω".

Από την άλλη πλευρά ο Βενιζέλος εκφράζει όλα τα μεγάλα συμφέροντα, που επενδύουν στο ΠΑΣΟΚ, ώστε να διεκδικήσει την εξουσία και να εξυπηρετηθούν τα ίδια. Εκ των δεδομένων έχει συμφέρον να είναι ενωτικός παράγοντας, γιατί δεν μπορεί ένα μικρό ΠΑΣΟΚ να διεκδικήσει την εξουσία. Δεν μπορούν αυτοί οι οποίοι βρίσκονται πίσω από αυτόν να έχουν φιλοδοξίες κερδών, επενδύοντας σε ένα μικρό κόμμα.

Με βάση όλα αυτά αντιλαμβανόμαστε ότι το ΠΑΣΟΚ είναι μαθηματικά αδύνατον ν' αποφύγει το μοιραίο. Τα χαρακτηριστικά των υποψηφίων ηγετών του είναι αυτά τα οποία το κάνουν αναπόφευκτο. Ο ένας μπορεί και δεν θέλει και ο άλλος θέλει και δεν μπορεί. Ο Παπανδρέου μπορεί, λόγω ονόματος και χαρακτήρα, να λειτουργήσει ενωτικά για το κόμμα, αλλά τον συμφέρει ο διχασμός, για να σωθεί προσωπικά. Ο Βενιζέλος έχει συμφέρον από την ενότητα του κόμματος, αλλά, λόγω προσωπικότητας, λειτουργεί διχαστικά.

Δεν μπορεί ένας άνθρωπος σαν τον Βενιζέλο να ηγηθεί ενός κόμματος, όπως είναι το ΠΑΣΟΚ. Ενός κόμματος, που έχει μεγάλη λαϊκή βάση, η οποία πιο πολύ κινείται με βάση το συναίσθημα παρά τον ορθολογισμό. Μια βάση φτωχών κι αγράμματων, η οποία έχει μάθει να "σέρνεται" πίσω από δημαγωγούς και οράματα. Αυτή η βάση ήταν πάντα η δύναμη του λαϊκού ΠΑΣΟΚ. Αυτήν "φλέρταρε" πάντα ο Ανδρέας. Φτωχολογιά, που ένιωθε αδικημένη και στήριζε όποιον την άφηνε να ονειρεύεται. Όποιον την άφηνε να "νικά" το κεφάλαιο, τους ιμπεριαλιστές και να "βοηθά" τους αδυνάτους αυτού του κόσμου.

Ο Βενιζέλος δεν έχει ψυχική επαφή μ' αυτήν τη βάση. Είναι πολύ —και φαίνεται ακόμα πιο πολύ— αστός απ' ό,τι μπορεί ν' ανεχθεί αυτή η βάση. Ούτε καν την ίδια γλώσσα μιλάνε. Όχι μόνον δεν συμπαθιούνται, αλλά ούτε καν συνεννοούνται μεταξύ τους. Έναν καφέ του ρίξανε κι αυτός αντέδρασε όπως αντιδρά ένας κακομαθημένος και σνομπ αστός. "Συγχώρεσε" τον δράστη, αφού τον "ισοπέδωσε" προσωπικά, ηθικά και κοινωνικά. Τον "συγχώρεσε" με έναν τρόπο, που θα συνέφερε στον άνθρωπο να μην συγχωρεθεί.

Από την άλλη πλευρά ο Γιώργος έχει επαφή με τη βάση, αλλά δεν μπορεί να το εκμεταλλευτεί στην παρούσα φάση. Βασικά ήταν άτυχος. Γιατί; Γιατί γεννήθηκε μια δεκαετία αργότερα απ' ό,τι θα έπρεπε. Ο θάνατος του πατέρα του τον βρήκε αρκετά νέο και σίγουρα απροετοίμαστο. Την "πίστωση" που είχε ο πατέρας του απέναντι στον κόσμο την "έφαγε" ο Σημίτης. Το "κεφάλαιο" του φυσικού κληρονόμου το έφαγε ένας μεταβατικός διαχειριστής. Τον χρόνο της μη κρίσης, λόγω της προηγούμενης "φόρας" του ΠΑΣΟΚ, την εκμεταλλεύτηκε ένας ξένος.

Αυτή ήταν η ατυχία του. Ο Γιώργος είναι αυτός ο οποίος θα έπρεπε να βρίσκεται σήμερα στη θέση του Σημίτη. Να παριστάνει μετά από οκτώ χρόνια πρωθυπουργίας τον υπεράνω κριτικής ιδιοκτήτη-Νέστορα. Να χρέωνε λάθη σε "διευθυντές" και ο ίδιος να παρέμενε ως ιδιοκτήτης στο απυρόβλητο. Να κάνει τον κόσμο να περιμένει τον επόμενο Παπανδρέου, που θα τον "σώσει". Αυτό ήταν εύκολο να γίνει.

Ο Γιώργος δεν είναι χειρότερος από τον Σημίτη. Δεν θα μπορούσε να είναι. Κανένας φυσιολογικός άνθρωπος δεν μπορεί να είναι χειρότερος από τον Σημίτη. Ο Σημίτης είναι πολύ πιο κάτω από τη βάση της ανθρώπινης ύπαρξης. Παντελώς ατάλαντος σε όλους τους τομείς. Αν ήταν άλλος στη θέση του, μπορεί και να μισούσε τον Θεό για την "τσιγκουνιά" του. Ο Σημίτης όμως για οκτώ χρόνια παρίστανε τον πρωθυπουργό, ρευστοποιώντας το "κεφάλαιο" του Ανδρέα. Δεν απειλήθηκε ποτέ, γιατί εκτελούσε τις εντολές αυτών που μπορούν να απειλούν. Ο Γιώργος δεν έχει τον αντίστοιχο χρόνο να εξυπηρετήσει συμφέροντα και να εξυπηρετηθεί από αυτά.

Σήμερα αυτός ο άτυχος Γιώργος συγκρούεται με τον "φουριόζο" Βενιζέλο. Αν προσπαθήσει κάποιος να "δει" καλύτερα τους μονομάχους, θα καταλάβει ότι αυτοί οι άνθρωποι έχουν κάποιες πολύ συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες. "Κουβαλάνε" μέσα τους διαφορετικές κουλτούρες, οι οποίες έχουν σχέση με τις "μήτρες" που τους γέννησαν. Ο Παπανδρέου είναι ένας Αμερικανός, ενώ ο Βενιζέλος είναι ένας αστός της Θεσσαλονίκης. Αν κάποιος δεν γνωρίζει τι ακριβώς σημαίνουν όλα αυτά, δεν θα καταλάβει ποτέ τις ιδιαιτερότητες των ανθρώπων αυτών.

Σ' ό,τι αφορά τον Γιώργο Παπανδρέου, τα πράγματα είναι απλά. Λίγες γνώσεις ψυχολογίας απαιτούνται, για να βγάλει κάποιος τα συμπεράσματά του. Ο Παπανδρέου είναι ένας "ευνουχισμένος" άνθρωπος, που κάποιοι τον σπρώχνουν να κάνει πράγματα, τα οποία δεν είναι στη φύση του. Τον βάζουν σε μάχες με απαίτηση να κερδίσει, τη στιγμή που αυτός δεν έχει την ανάλογη ψυχοσύνθεση. Τον κατευθύνουν Αμερικανοί σε λογικές συγκρούσεων, τις οποίες ως άτομο δεν μπορεί να φέρει εις πέρας.

Ο Γιώργος είναι ένας άνθρωπος, που, αν δεν έφερε το όνομα που φέρει, δεν θα έκανε τίποτε απολύτως στη ζωή του, γιατί απλούστατα δεν μπορεί να κάνει τίποτε. Τα ταξίδια, ένα ποδήλατο και μια φωτογραφική μηχανή μπορούν να "γεμίσουν" τη ζωή του. Αυτά είναι που τον εκφράζουν. Θα ήταν ευτυχισμένος άνθρωπος, αν μπορούσε να ζήσει ως εισοδηματίας. Τα έσοδα από μερικά ενοίκια τον χωρίζουν από την ευτυχία. Πιο πολύ του πάει η βερμούδα του τουρίστα, παρά το κοστούμι του παράγοντα.

Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά του προέρχονται από το οικογενειακό του περιβάλλον. Ο τρόπος που μεγάλωσε κι εκπαιδεύτηκε μπορούν να δώσουν εξηγήσεις σε όλα αυτά. Ο Γιώργος Παπανδρέου είχε την ατυχία να είναι ο πρωτότοκος γιος σε μια συναισθηματικά διαλυμένη αλλά πλούσια μεγαλοαστική οικογένεια. Αυτό και μόνον εξηγεί τα πάντα. Γιατί; Γιατί σε μια διαλυμένη οικογένεια, όπου υπάρχουν μεγάλα συμφέροντα, η μητέρα δεν αποκολλάται από αυτά και ταυτόχρονα "επενδύει" στον γιο της. Στον πρωτότοκο γιο της.

Όταν γίνεσαι η επένδυση της μάνας σου και το αποδέχεσαι, είναι μαθηματικά βέβαιον ότι έχεις υπογράψει τη θανατική σου καταδίκη. Αν έχεις "φτερά", θα σου τα κόψει, γιατί ό,τι δεν κατανοεί το θεωρεί εχθρικό προς τα συμφέροντά της, τα οποία πάντα φροντίζει να τα παρουσιάζει σαν κοινά. Αν έχεις "πόδια", θα σου τα κόψει, για να μην απομακρύνεσαι από αυτήν. Μόνον τα "χέρια" επιτρέπει να μεγαλώνουν, για ν' αρπάζουν "λάφυρα".

Το δίδυμο δηλαδή μητέρας και γιου έχει πάντα έναν προσανατολισμό υλικό, γιατί αυτόν αντιλαμβάνεται η μητέρα σαν πραγματικό κέρδος. Οι δόξες, οι υστεροφημίες και άλλες ανάλογου περιεχομένου αφηρημένες έννοιες είναι γι' αυτήν απλά άγνωστες λέξεις. Μια τέτοια μητέρα το πρώτο πράγμα που σε ρωτάει όταν κάνεις μια δουλειά είναι …"πόσα παίρνεις" και όχι …"πόσο σημαντικός είναι ο "ρόλος" σου".

Το "δεξί χέρι" του Θεού να είσαι, δεν αξίζει γι' αυτήν, αν αυτό δεν συνοδεύεται από έναν ανάλογα μεγάλο μισθό. Απλά πράγματα. Ο αποτυχημένος γάμος την κάνει ανασφαλή και αυτή η ανασφάλεια εύκολα περνάει και στο οικονομικό. Γι' αυτόν τον λόγο πρότυπά της είναι ο καπάτσος άνθρωπος και όχι ο δοξασμένος, ο πονηρός και όχι ο ευφυής, ο πλούσιος και όχι ο δημοφιλής. Όταν αυτή η μητέρα είναι και Αμερικανίδα, γαλουχημένη με την ιδέα του ανταγωνισμού και της σύγκρουσης, τα πράγματα γίνονται οριακά.

Όταν αυτό το "ακρωτηριασμένο" παιδί το βάζεις στη συνέχεια να εκπαιδευτεί και στα αγγλοσαξονικού τύπου "σφαγεία", η καταστροφή είναι ολοκληρωτική. Στραβώνεις το "κλήμα" και μετά φέρνεις κι έναν "γάιδαρο" να ολοκληρώσει την καταστροφή. Αυτά τα οποία κάνει η μάνα, λόγω ενστίκτου, αυτοί τα ολοκληρώνουν με επιστημονικό τρόπο. Ο "ευνούχος" είναι τέλειος. Δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς "πατρονάρισμα". Αν δεν έχει ανάγκη τη μητέρα του, θα έχει ανάγκη κάποιον άλλον. Πάντα όμως θα έχει κάποιον από δίπλα του, για να τον κατευθύνει. Αν αυτός ο οποίος τον κατευθύνει θέλει να τον βάζει σε μάχες, όπου διακρίνονται οι "επιβήτορες", τότε τα πράγματα είναι δύσκολα.

Δύσκολα μέχρι τραγικά, όταν στη θέση της μάνας βάλεις μια αδίστακτη γυναίκα, όπως η Μαργαρίτα Παπανδρέου. Μια Αμερικανίδα, η οποία πολεμάει σκληρά για τα πάντα και με τους πάντες. Διαβάζαμε στο παρελθόν τα δημοσιεύματα του περιοδικού Νέμεσις και δεν πιστεύαμε στα μάτια μας. Δεν πιστεύαμε ότι μπορεί να υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, που να αγωνίζονται τόσο απροκάλυπτα και τόσο χυδαία να επωφεληθούν.

Όταν μια γυναίκα υποβάλλει τον ίδιο της τον εαυτό σε τέτοιες θυσίες κι εξευτελισμούς, προκειμένου να επωφεληθεί, πού μπορούν να φτάσουν οι απαιτήσεις της απέναντι σε ένα γιο, τον οποίο ελέγχει απόλυτα; Άλλες μάνες από τον καναπέ σού ζητάνε να πέσεις στη φωτιά. Θα σε αφήσει ήσυχο η Αμερικανίδα Μαργαρίτα, η οποία υποβάλλει τον εαυτό της στα χειρότερα; Για λόγους συμφέροντος περιφέρεται αναίσχυντα σε μια χώρα που δεν αγαπά, με ένα όνομα που δεν της ανήκει. Αυτή η γυναίκα, που "υποφέρει" για το κέρδος, θ' αφήσει τον γιο της να παρατήσει ένα κόμμα, το οποίο θεωρεί ότι του ανήκει; Για το καλό της σοσιαλιστικής παράταξης; Για το καλό του λαού; Ούτε το ένα την ενδιαφέρει ούτε το άλλο.

Αν η Μαργαρίτα αντιληφθεί ότι την συμφέρει ένα έστω και μικρό "οικογενειακό" ΠΑΣΟΚ, θ' αφήσει τον γιο της να παραιτηθεί από την ιδιοκτησία του; Θα τον αφήσει προς χάρη της ενότητας της παράταξης να φερθεί με ανωτερότητα; Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. Από τη στιγμή που η Μαργαρίτα αντιλαμβάνεται το ΠΑΣΟΚ σαν το μεγάλο οικογενειακό της κεφάλαιο, ούτε με τους λοστούς της ΕΜΑΚ δεν ξεκολλάνε τους Παπανδρέου από τη Χαριλάου Τρικούπη.

Αυτή ήταν η πρώτη ατυχία του Γιώργου Παπανδρέου. Η δεύτερη ατυχία του ήταν ότι έχει ανεπάγγελτα και άνεργα αδέρφια. Μιλάμε για πραγματικό πρόβλημα. Με τόσες γνωριμίες και τόσες άκρες ούτε ένας από αυτούς δεν κατόρθωσε στοιχειωδώς να κάνει κάπου καριέρα. Να κατορθώσει να εξασφαλίσει την αυτοσυντήρησή του. Ο Γιώργος πρέπει να "εξασφαλίσει" κι αυτούς. Ως πρωτότοκος, που πήρε τα "κλειδιά" του οικογενειακού "μαγαζιού", έπρεπε να γίνει "κάρο" και να κουβαλήσει και τ' αδέρφια του.

Έχοντας λοιπόν κάποιος γνώση των "υποχρεώσεων" του Γιώργου, αντιλαμβάνεται ότι το αμέσως επόμενο πράγμα που πρέπει να κάνει είναι να δει αν και κατά πόσο μπορεί ένα τέτοιο άτομο να τις φέρει εις πέρας. Μπορεί ο Γιώργος να κουβαλήσει ένα τέτοιο "φορτίο"; Μπορεί με τις δικές του ικανότητες να καλύψει ελλείμματα άλλων; Αυτό θα προσπαθήσουμε να δούμε και αυτό είναι κάτι το οποίο είναι εύκολο. Θα το δούμε μέσα από ένα πρίσμα, το οποίο το αντιλαμβάνεται τόσο ο Αμερικανός Γιώργος όσο και τ' αδέρφια του.

Η αμερικανική κουλτούρα βασίζεται στην έννοια του ανταγωνισμού και της επικράτησης του ισχυρότερου. Έχοντας οι Αμερικανοί τη λογική αυτή, ελάχιστα έχουν προσφέρει στη φιλοσοφία και στον πολιτισμό. Έχοντας όμως αυτήν τη λογική, έχουν εκφράσει —όσο ελάχιστοι άλλοι λαοί— τόσο τέλεια τις έννοιες που αφορούν τις συγκρούσεις. Κανένας λαός δεν δείχνει τόσο έντονα την αποστροφή του προς τον χαμένο μιας σύγκρουσης όσο ο Αμερικανικός. Κανένας λαός δεν υποτιμά τόσο πολύ αυτόν που αδυνατεί να συγκρουστεί όσο ο Αμερικανικός …Ο λαός που εκφράζει τη Μαργαρίτα.

Αυτά είναι δύο διαφορετικά πράγματα, τα οποία θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε, γιατί αφορούν τον Γιώργο Παπανδρέου. Για κάποιον, που του αρέσει να υιοθετεί τις αμερικανικές έννοιες περί συγκρούσεων, θα μπορούσε εύκολα να πει ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είναι ένας looser. Αυτό είναι λάθος. Looser, με βάση την αμερικανική λογική, είναι αυτός ο οποίος χάνει μάχες σημαντικές. Αυτός όμως μπορεί να είναι ένας κατά τα άλλα σημαντικός άνθρωπος.

 Ένας άνθρωπος, ο οποίος επιδιώκει να μάχεται και έχει κερδίσει πολλές σημαντικές ή ασήμαντες μάχες μέχρι να φτάσει στο κρίσιμο σημείο να χαρακτηριστεί looser. Ένας άνθρωπος εξαιρετικά ικανός, ο οποίος μπορεί απλά να ήταν ένας άτυχος, που γεννήθηκε στον λάθος χρόνο. Ένας εξαιρετικός Salieri, ο οποίος είχε την ατυχία να "πέσει" πάνω στον θεϊκό Μότσαρτ.   

Looser, για παράδειγμα, είναι ο ταλαντούχος προπονητής του μπάσκετ, Ιωαννίδης. Μπορούσε να βαστάει μια ομάδα αήττητη για χρόνια και ταυτόχρονα να χάνει όλα τα σημαντικά τρόπαια. Μπορούσε να φτάνει αήττητος σε έναν τελικό και να τον χάνει. Μπορούσε να κερδίσει τον οποιονδήποτε αν ήταν "τζάμπα" και να χάσει από τον οποιονδήποτε, όταν απέναντί του είχε ένα έπαθλο, που τον άγχωνε. Αυτός είναι looser. Είναι τέτοιος, γιατί χάνει την κρίσιμη μάχη. Φτάνει στην πηγή "τρέχοντας" και δεν πίνει νερό. Ακόμα και ο τρομερός Ναπολέων ήταν υπό αυτό το πρίσμα ένας διάσημος looser.

Looser, δηλαδή, είναι αυτός ο οποίος αγωνίζεται με πάθος για τη νίκη, αλλά χάνει. Είναι αυτός ο οποίος λαχταράει τη νίκη και έχει προετοιμαστεί να τη διαχειριστεί, αλλά χάνει. Αυτό όμως δεν είναι το χειρότερο με βάση την αμερικανική λογική. Το χειρότερο δεν είναι να χάνεις. Το χειρότερο είναι να μην μπορείς να νικήσεις. Να είσαι πάντα "προσαρμοσμένος" στο να μην νικήσεις. Να είσαι πάντα προετοιμασμένος να διαχειριστείς ήττα. Να σε βάζουν να τρέχεις με φυσιολογικό άνθρωπο και να εμφανίζεσαι κουτσός, ενώ δεν είσαι. Να σε βάζουν να τρέχεις με κουτσό και να εμφανίζεσαι τετραπληγικός, ενώ δεν είσαι. Να σε βάζουν να τρέχεις με πεθαμένο και να χάνεις, γιατί από το άγχος σου πήγες και τον "κουτούλησες" και ζαλισμένος πήγες κι έπεσες από πίσω του.

Αυτό είναι αρρώστια. Να έχει κάποιος πάντα ένα αρνητικό πρόσημο σε σχέση με το ζητούμενο. Να λύνει όλες τις ασκήσεις στο σπίτι του κι όταν φτάνει η ώρα των εξετάσεων να έχει πρόβλημα ακόμα και στην ανάγνωσή τους. Στη μία φορά που θα του έρθει η σωστή απάντηση στο μυαλό, να του κοπεί η φωνή. Στη μία φορά που δεν θα του κοπεί η φωνή, να δαγκώσει τη γλώσσα του. Αυτό είναι το χειρότερο. Γιατί; Γιατί δεν μπορείς να κερδίσεις. Γιατί δεν αντέχει ο οργανισμός σου τη νίκη. Αυτή η άρρωστη κατάσταση έχει για τους Αμερικανούς τον όρο της. Για τους Αμερικανούς αυτός ο "άρρωστος" άνθρωπος ονομάζεται "pathetic".

Ο Γιώργος είναι η απόλυτη έκφραση της έννοιας αυτής. Σήμερα προσπαθεί να δώσει τη μάχη του, ώστε να πείσει τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ πως αξίζει να είναι αρχηγός. Δίνει τη μάχη, για να κερδίσει ένα κοινό, το οποίο εκ των δεδομένων είναι φιλικό προς αυτόν. Φιλικό ως προς το όνομά του ή τον χαρακτήρα του …Κι όμως, ούτε αυτό το φιλικό κοινό δεν μπορεί να κερδίσει.

Η μόνη μάχη που κέρδισε και του έδωσε την αρχηγία είναι μια μη-μάχη, εφόσον δεν υπήρχε αντίπαλος. Έτρεξε μόνος του και νίκησε, γιατί απλούστατα δεν μπορούσε να βγει δεύτερος. Ούτε "πεθαμένο" δεν άφησαν να σταθεί δίπλα του στην εκκίνηση, γιατί προφανώς αυτοί οι οποίοι τον γνώριζαν φοβήθηκαν μήπως τον "κουτουλήσει" και του δώσει φόρα από τη δική του φόρα.

Όσες φορές είχε αντίπαλο, ήταν δεύτερος. Κάθε φορά δηλαδή που υπήρχε μέτρο σύγκρισης, ο Γιώργος ήταν πίσω. Τον έβαζαν μαζί με τον Καραμανλή στο ερώτημα για καταλληλότερος για πρωθυπουργός και υστερούσε. Τον βάζουν τώρα απέναντι στον Βενιζέλο στο ερώτημα για καταλληλότερος για αρχηγός του ΠΑΣΟΚ και υστερεί. Όποιον και να του βάλεις απέναντι, μπορεί να τον υπερκεράσει.

Ακόμα και μια τοστιέρα να βάλεις απέναντί του, θα τον νικήσει. Γιατί; Γιατί αυτός ο ίδιος το προκαλεί. Γιατί την κρίσιμη στιγμή θ' αναγκάσει κάποιον να σκεφτεί ότι …ακόμα και μια ψήφος στην τοστιέρα είναι πολιτική επιλογή. Η σκέψη είναι απλή. Η τοστιέρα δεν κάνει τίποτε και άρα δεν μπορεί να κάνει ζημιά, ενώ ο Γιώργος μπορεί. Στην πραγματικότητα αυτός "φτιάχνει" τους αντιπάλους του. Ο μέτριος και "άχρωμος" Καραμανλής δεν θα ήταν "χαρισματικός" χωρίς τη βοήθεια του Γιώργου. Ο φλύαρος και κενός Βενιζέλος δεν θα ήταν "αποτελεσματικός" χωρίς τη βοήθεια του Γιώργου.

Τα χαρακτηριστικά του, δηλαδή, μεταφέρουν τη φήμη του και το βεληνεκές του ονόματός του απευθείας ως δώρο στον αντίπαλο. Ο τελευταίος ατάλαντος οπαδός του ΠΑΣΟΚ, αν βρεθεί αντίπαλος του Γιώργου, μπορεί να σωθεί. Να τον νικήσει και να του "κλέψει" αυτά τα οποία έχει. Να πάψει να είναι άσημος κι ατάλαντος, εφόσον θα είναι αυτός ο οποίος νίκησε τον Γιώργο Παπανδρέου. Όποιος και να σταθεί δίπλα του ως αντίπαλος, θα λύσει το πρόβλημα της ζωής του.

Ο άνθρωπος είναι απίθανος. Μπορεί να χαλάσει τον πιο έξυπνο σχεδιασμό πολιτικού μάρκετινγκ. Ο απόλυτος εφιάλτης των σχεδιαστών πολιτικού μάρκετινγκ. Πήγε σε νοσοκομείο του Λιβάνου να χαιρετήσει τραυματισμένους με το χέρι του σε γύψο. Έβλεπες τηλεόραση και αν δεν είχες ήχο, δεν ήξερες ποιος πήγε στο νοσοκομείο να δει ποιον. Ο Γιωργάκης το θύμα ή το θύμα τον Γιωργάκη; Για λόγους πολιτικής εκμετάλλευσης πήγε να δει τα καμένα στην Πελοπόννησο και περιφερόμενος μέσα σ' αυτά χάλασε μόνος του την εικόνα του. Δεν ήξερες τι είναι πιο κατεστραμμένο. Το δάσος ή ο Γιωργάκης;

Ό,τι και να σχεδιάσεις πάνω του είναι βέβαιον ότι δεν μπορεί να το "εξυπηρετήσει". Δεν μπορεί να το φέρει εις πέρας. Όλοι είδαμε τι έγινε στο τελευταίο ντιμπέιτ. Τόλμησε κι επιτέθηκε προσωπικά στον πρωθυπουργό με έναν τρόπο πρωτοφανή για τα πολιτικά δεδομένα. Επιτέθηκε προσωπικά με σκληρούς χαρακτηρισμούς σε έναν άνθρωπο, ο οποίος καθόταν ακριβώς δίπλα του και θα μπορούσε να εξοργιστεί σε σημείο που να πιαστούν στα χέρια και να τιναχθεί η εκδήλωση στον αέρα. Αυτό δεν θα το τολμούσε ούτε ο πιο γενναίος άνθρωπος.

Ο Γιωργάκης το τόλμησε. Τι κατάφερε; Τίποτε. Δεν τον βοήθησε το ίδιο του το σώμα. Τα χέρια του αγκυλώθηκαν. Τα δάκτυλά του μαζεύτηκαν. Η φωνή του δεν έβγαινε. Ο τόνος της φωνής του δεν υποστήριζε αυτά τα οποία έλεγε. Η εικόνα που έβγαζε προς τα έξω ήταν τραγική. Ο απόλυτος ορισμός του "pathetic". Ήταν σαν να βλέπαμε μια ανήλικη παρθένα Αρσακειάδα να απειλεί με βιασμό έναν ναυτικό, ο οποίος μόλις κατέβηκε από ένα καράβι μετά από εξάμηνο ταξίδι. Δεν ήξερες ποιον να λυπηθείς. Αυτόν που δεχόταν τη σκληρή επίθεση ή αυτόν που την εξαπέλυε;

Αυτός ο άνθρωπος σήμερα αγωνίζεται για την αρχηγία του ΠΑΣΟΚ. Ενός ΠΑΣΟΚ, που είναι βέβαιον ότι υπό τις συνθήκες αυτές δεν θα επανέλθει ποτέ στην εξουσία. Ακόμα κι αν δεν διασπαστεί υπό την ηγεσία του Γιώργου, θα απομακρυνθεί από τη φιλοδοξία της εξουσίας. Ο Γιώργος θα μεταφέρει τα χαρακτηριστικά του στο κόμμα και αυτό θα είναι καθοριστικό για την περαιτέρω τύχη του.

Θα χάνει μόνιμα το κόμμα, γιατί απλούστατα ο αρχηγός του δεν θα μπορεί να κερδίσει. Μόνο του να κατέβει το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές υπό την ηγεσία του Γιώργου, θα νικήσει η αποχή. Δεν υπάρχει άλλη περίπτωση. Οι Έλληνες μπορεί να φτάσουν στο σημείο ν' αναζητούν τη σωτηρία στα άστρα ή τους εξωγήινους, αλλά είναι σίγουρο ότι δεν θα ελπίζουν στον Γιώργο, ακόμα κι αν ήταν ο μοναδικός κομματάρχης.

Από τη στιγμή λοιπόν που γνωρίζει κάποιος τα χαρακτηριστικά τού Γιώργου, είναι εύκολο να γνωρίζει τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον, χωρίς να είναι προφήτης. Η σκληρή Μαργαρίτα θα τον σπρώξει στην πάση θυσία επιβίωση. Αυτό σημαίνει διχασμό του ΠΑΣΟΚ. Ο Γιωργάκης θα πάρει το όνομα του κόμματος και ό,τι άλλο μπορεί από την περιουσία της οικογένειας.

Αυτό τον ενδιαφέρει μόνον. Να μπορέσει κάποιες λίγες τετραετίες το ΠΑΣΟΚ να επιβιώνει ως κόμμα της Βουλής και να βγάζει η επιχείρηση μεροκάματα για την οικογένεια. Δεν τον ενδιαφέρει η εξουσία, εφόσον γνωρίζει ότι δεν μπορεί να τη διεκδικήσει και να τη πάρει. Δεν τον ενδιαφέρει αν σταδιακά το ΠΑΣΟΚ μετατραπεί σε μια μη κυβερνητική οργάνωση πολιτικού προβληματισμού.

Τον ενδιαφέρει ν' αποδίδει κέρδος, για να επιβιώσει ο ίδιος και τ' αδέρφια του. Τον ενδιαφέρει να υπάρχουν θέσεις και γραφεία γι' αυτόν και τ' αδέρφια του. Αδέρφια, που, αφού επί χρόνια —με χρήματα του ελληνικού λαού— γύριζαν τον κόσμο, "φωνάζοντας" ότι δεν τους ενδιαφέρει η εξουσία, σήμερα έχουν εγκατασταθεί επί εικοσιτετραώρου βάσεως στη Χαριλάου Τρικούπη. Αδέρφια, που ονειρεύτηκαν να γίνουν διάσημοι συγγραφείς ή ακτιβιστές, αλλά δεν τους "βγήκε". Είδαν κι απόειδαν φαίνεται ότι δεν μπορούν να επιβιώσουν από κάποιον "τρίτο" δρόμο και επέστρεψαν στα σίγουρα.

Είδαν κι απόειδαν οι "μεταμφιεσμένοι" σε Έλληνες Αμερικανοί ότι στην υπερατλαντική πατρίδα τους δεν μπορούν να επιβιώσουν ως άγνωστοι ανάμεσα στους συμπατριώτες τους και επέστρεψαν στη βαλκανική αποικία, όπου βρίσκονται τα οικογενειακά τους "κτήματα". Αυτά κι αν είναι "νέα, που πρέπει να τα μάθει ο πατέρας". Τα καλύτερα νέα βέβαια, που θα "μάθει", θα είναι αυτά τα οποία έρχονται. Όταν θα "μάθει" ότι το γωνιακό "μεγαλομάγαζο", που δημιούργησε για να εξασφαλίσει την υστεροφημία του, η γυναίκα του και τα παιδιά του το έκαναν "περίπτερο". Διατήρησαν τη "γωνία", αλλά έχασαν όλο το υπόλοιπο.

Απέναντι σ' αυτόν στέκεται ο Βενιζέλος ως αντίπαλος. Ούτε μ' αυτόν μπορεί να πάει "μακριά" το κόμμα, αλλά για διαφορετικούς λόγους. Ο Βενιζέλος είναι κι αυτός μια ιδιαίτερη περίπτωση, η οποία απαιτεί ειδικές γνώσεις στην ανάλυσή της. Δεν είναι αυτό το οποίο φαίνεται και σίγουρα δεν είναι αυτό το οποίο θα ήθελε και ο ίδιος να είναι. Δεν είναι ο ηγέτης, που έχει φυσικά χαρακτηριστικά ηγέτη. Οι φίλοι του μιλάνε για έναν δεινό ρήτορα, που κατατροπώνει τους συνομιλητές του. Οι ίδιοι μιλάνε για έναν άριστο επιστήμονα, που κατέχει πλήθος γνώσεων. Οι ίδιοι μιλάνε για έναν γενναίο άνθρωπο, που, μπροστά στην επίτευξη ενός στόχου, δεν φοβάται τίποτε.

Όλα αυτά δεν ισχύουν σε απόλυτα μεγέθη και εκεί όπου ισχύουν έχουν μια πολύ συγκεκριμένη εξήγηση. Ο Βενιζέλος είναι η απόλυτη απόδειξη ότι το πραγματικό θεμέλιο της διάκρισης ενός ατόμου είναι η σωστή επιλογή του στον επαγγελματικό τομέα. Ο Βενιζέλος έφτασε εδώ όπου έφτασε, επειδή διάλεξε το μοναδικό επάγγελμα που του ταιριάζει και μπορούσε να του αποδώσει διάκριση. Ό,τι άλλο κι αν έκανε, δεν θα ξέφευγε από τη μετριότητα του "έξυπνου" του καφενείου της γειτονιάς.

Ο Βενιζέλος είναι γεννημένος δικηγόρος. Ίσως, λόγω οικογενειακής παράδοσης, αλλά σίγουρα ιδανικός …Προσοχή. "Δικηγόρος" όχι "νομικός". Η έννοια του "δικηγόρου" συνδέεται με συμπεριφορές, ενώ η έννοια του "νομικού" με γνώσεις και ικανότητες. Ο Βενιζέλος είναι γεννημένος δικηγόρος. Τι σημαίνει αυτό; Ότι προσκολλάται πάνω σε κάποιον και αυτού το μέγεθος "δανείζεται". Αυτού το κεφάλαιο διαχειρίζεται και αυτού τις εντολές εκτελεί εκ του ασφαλούς, εφόσον αυτός φέρει την ευθύνη. Όλη του η επιτυχία δηλαδή στηρίζεται στις καλές επιλογές "πελατών".

Αυτό είναι λογικό να συμβαίνει. Ο δικηγόρος ενός "θηρίου" είναι "θηρίο" και ο ίδιος, ακόμα κι αν ο ίδιος προσωπικά είναι ένας δειλός άνθρωπος. Άλλο πράγμα είναι ν' αντιπροσωπεύεις τα συμφέροντα ενός Βαρδινογιάννη και να απειλείς τον αντίπαλό σου με τα δικά του όπλα και άλλο πράγμα είναι ν' αντιπροσωπεύεις τα συμφέροντα ενός ανέργου και ν' απειλείς τον αντίπαλό σου με πνιγμό από τα δάκρυα του πελάτη σου.

Όταν είσαι δικηγόρος με καλές επιλογές, τα πάντα είναι εύκολα. "Υψώνεσαι", χωρίς να χρειαστεί να "σκαρφαλώσεις". Μπορείς ν' απειλείς χωρίς κόστος. Μπορείς να φωνάζεις, χωρίς να κινδυνεύεις. Πάντα κάποιος άλλος θα "καθαρίσει" για εσένα και στη χειρότερη περίπτωση δεν έχεις εσύ ευθύνη για τις "εντολές" του πελάτη σου. Με λίγα λόγια μπορείς να ζεις σαν "λιοντάρι", άσχετα αν στο προσωπικό επίπεδο είσαι ένας "λαγός". Είσαι πάντα ο "άντ’ αυτού".

Στην πραγματικότητα είσαι ένας καλός "ηθοποιός", ο οποίος πρέπει να ενεργεί ανάλογα με τα συμφέροντα του πελάτη του. Αν ο πελάτης θέλει "αγριάδες", ο δικηγόρος του παριστάνει τον "άγριο". Αν ο δικηγόρος δεν πιάσει καλά τον "ρόλο" του, πρόβλημα δεν υπάρχει, εφόσον από εκεί και πέρα αναλαμβάνει ο πραγματικός ισχυρός να "καθαρίσει".

Άρα τι ψάχνουμε να βρούμε στην περίπτωση του Βενιζέλου; Τα προσόντα όχι ενός ισχυρού άνδρα, αλλά τα προσόντα ενός ηθοποιού. Ποια είναι τα προσόντα ενός ηθοποιού; Μπορεί ένας ηθοποιός να είναι τραυλός; Μπορεί ένας ηθοποιός να μην είναι σε θέση να παίρνει το ύφος που απαιτεί ο ρόλος του; Μπορεί ένας άσχημος ηθοποιός να παίξει τον ρόλο του ζεν πρεμιέ; Μπορεί ένας μικρόσωμος ηθοποιός να παίξει τον ρόλο του macho τύπου; Τα πάντα δηλαδή ανάγονται στις ιδιομορφίες του ρόλου που καλείται κάποιος να ενσαρκώσει.

Ο Βενιζέλος για ποια προσόντα του είναι γνωστός; Θεωρείται πληθωρική προσωπικότητα, αλλά αυτό δεν προκύπτει από το μέχρι τώρα έργο του. Ο Βενιζέλος στη μέχρι τώρα μακρόχρονη πολιτική σταδιοδρομία του δεν άφησε έργο. Δεν τον θυμούνται πουθενά για τις καινοτόμες ιδέες του σε κάποιο υπουργείο. Οι ιδέες θέλουν γνώσεις και ο Βενιζέλος δεν έχει τέτοιες. Ο Βενιζέλος στην πορεία του δεν αφήνει "ίχνη". Αν και υπέρβαρος, αφήνει ίχνη γάτας. Πέρα από κάποια ψίχουλα από τυρόπιτες, δεν έχει αφήσει τίποτε πίσω του.

Άρα η πληθωρικότητά του είναι περισσότερο εικόνα, η οποία υποβοηθάται από το παρουσιαστικό του. Δεν είναι ένας μικροσκοπικός Γείτονας. Είναι ένας μεγαλόσωμος άνδρας. Άρα η πληθωρικότητα του ρόλου του δεν είναι παρά απλό πάχος για τον ηθοποιό. Ο Βενιζέλος δηλαδή δεν είναι πληθωρικός πολιτικός. Απλώς είναι ένας χοντρός πολιτικός. Χρησιμοποιεί το πάχος του, για να παίζει τον ρόλο του. Αν δηλαδή ως δια μαγείας έχανε τα κιλά του, θα έχανε και "πληθωρικότητα", γιατί δεν θα αισθανόταν καλά τον ρόλο του.

Θα ένιωθε την αμηχανία αυτού που γνωρίζει ότι δεν τον βοηθά το παρουσιαστικό του να πείσει. Την αμηχανία ενός "βλογιοκομμένου", που πρέπει να παίξει τον ρόλο του Δον Ζουάν. Την αμηχανία ενός έφηβου, που προσπαθεί να ενσαρκώσει σε αρχαία τραγωδία τον ρόλο του πολύπειρου Νέστορα. Όσο καλός ηθοποιός και να είσαι, σε μια τέτοια περίπτωση θα έχεις πρόβλημα. Αυτό το γνωρίζει ο Βενιζέλος και γι' αυτό παραμένει όπως είναι. Είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, δεν κάνει προσπάθειες για ν' αδυνατίσει, γιατί αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να επηρεάσει την καριέρα του.

Πάμε στο επόμενο μεγάλο του προσόν. Την υποτιθέμενη ρητορική του ικανότητα. Οι μεγάλοι ρήτορες είναι συνήθως μεγάλοι άνδρες. Έχουν οράματα και άρα γνώσεις και αυτά τα περνάνε στον κόσμο, ο οποίος κάθεται και τους ακούει "μαγεμένος". Είδε κανένας τον Βενιζέλο να "μαγεύει" πλήθη; Τον είδε κανένας να προσπαθεί να μεταφέρει κάποιο "μήνυμα" προς την κοινωνία; Ευκαιρίες είχε άπειρες, εφόσον όλη την ημέρα περιφέρεται στα κανάλια. Γνωρίζει κανείς από τη μακρόχρονη πολιτική πορεία του ποιο είναι το όραμά του για την κοινωνία; Είναι απλά ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους "άγνωστους".

Ο Βενιζέλος έχει μια απλή ευφράδεια λόγου και αυτή είναι που τον διακρίνει. Είναι ρήτορας της "τάβλας". Έξυπνος του τραπεζιού. Μπορεί να ξεκινήσει να μιλάει και να μην σταματάει, μόνο και μόνο επειδή μπορεί να το κάνει και όχι επειδή έχει κάτι να πει. Μπορεί να μιλάει ακατάπαυστα, χωρίς να λέει απολύτως τίποτε. Σε μια συζήτηση μαζί του προλαβαίνεις να πας τουαλέτα και να γυρίσεις, χωρίς να χάσεις τίποτε στο ενδιάμεσο. Ούτε από τον ίδιο θα λείψεις ούτε θα χάσεις τίποτε. Ποτέ δεν θα σου πει …κάτσε ν' ακούσεις το πιο "σημαντικό"… και ποτέ δεν θα αισθανθείς ότι όσο έλλειπες κάτι έχασες. Από "θόρυβο" φεύγεις και στον "θόρυβο" γυρνάς.

Εκμεταλλεύεται δηλαδή την τεχνική του λόγου εις βάρος της ουσίας, που είναι ο ίδιος ο λόγος. Τι θέλουμε να πούμε; Σοφός είναι ο άνθρωπος ο οποίος έχει να πει κάτι σημαντικό. Ακόμα και μουγκός να είναι, καλά θα τα "πει", γιατί θα βρει τρόπο να τα "πει". Το ιδανικό είναι να μιλάει κι όμορφα. Η τεχνική του λόγου —η ομιλία δηλαδή— είναι η "κορνίζα" ενός πίνακα, που είναι ο λόγος. Ιδανικό είναι ο τέλειος λόγος να συνοδεύεται από τέλεια ομιλία, όπως ιδανικό είναι ένας καλός πίνακας να πλαισιώνεται από μια καλή κορνίζα.

Τι γίνεται όμως όταν αυτά τα δύο δεν συνεργάζονται; Τι γίνεται για παράδειγμα όταν έχουμε έναν τέλειο πίνακα και μια κακή κορνίζα να τον πλαισιώνει; Τίποτε σημαντικό, εφόσον ο πίνακας είναι αυτός που αξίζει. Απλά αδικείται, χωρίς να χάνει το μεγαλείο του. Η Τζοκόντα θα είναι Τζοκόντα και χωρίς καθόλου κορνίζα. Σε ρολό να σου τη δείξουν και πάλι θα τη θαυμάσεις. Το αντίθετο όμως είναι τραγικό. Να έχουμε μια εξαιρετικής αισθητικής κορνίζα και έναν πίνακα της πλάκας. Μια κορνίζα για παράδειγμα βαριάς βυζαντινής τεχνοτροπίας και έναν πίνακα με μια μουντζούρα. Εδώ δεν μιλάμε για απλό πρόβλημα. Μιλάμε για καραγκιοζιλίκι.

Σ' αυτήν τη δεύτερη περίπτωση ανήκει ο Βενιζέλος. Μιλάει εξαιρετικά, αλλά ποτέ δεν μας είπε οτιδήποτε, το οποίο να είναι ανάλογης ποιότητας. Ποτέ. Ούτε καν στα θέματα τα οποία θεωρητικά άπτονται της επιστημονικής του εξειδίκευσης. Ακόμα δηλαδή και σε θέματα τα οποία άπτονται του Συντάγματος δεν έχει πει ποτέ κάτι σημαντικό, ώστε να το θυμάται κάποιος. Δεν έχει κάνει ποτέ τίποτε σημαντικό, ώστε να μας το ανακοινώσει κατόπιν με τον "χαρισματικό" του τρόπο. Όποτε έχει ασχοληθεί, τον θυμόμαστε να προσπαθεί με "χαρισματικό" τρόπο να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα.

Απλά είναι τα πράγματα. Τη δουλειά του καλού γιατρού —ακόμα κι αν αυτός δεν έχει το ταλέντο να σου εξηγήσει τι ακριβώς έκανε— την καταλαβαίνεις, γιατί τη ζεις. Ο κακός γιατρός πρέπει να έχει ευφράδεια, γιατί κινδυνεύει ο ίδιος από λιντσάρισμα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους συνταγματολόγους. Άσχετα αν είναι μια εξειδίκευση, η οποία ως επιστήμη δεν αφορά άμεσα τον πολύ κόσμο, τον αφορά έμμεσα, γιατί έχει σχέση με την πολιτική. Αν λοιπόν ο Βενιζέλος είχε κάνει οτιδήποτε θετικό, θα το καταλάβαινε ο κόσμος, ακόμα κι αν δεν μπορούσε να κατανοήσει το πώς έγινε.

Στα υπουργικά χρόνια του Βενιζέλου δεν νιώσαμε κάτι τέτοιο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν ένα πρωτοπαλίκαρο του Σημίτη. Βασικό μέλος μιας κυβέρνησης, το οποίο καθημερινά μετέτρεπε τον Συνταγματικό νόμο σε "πατσαβούρα". Είχε πραγματικά ανάγκη εκείνη η κυβέρνηση την ευφράδεια του Βενιζέλου. Έπρεπε να δικαιολογηθούν τα "χρηματιστήρια", οι νόμοι περί βασικών μετόχων και η παραβίαση του μισού Συντάγματος, προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα "διαπλεκόμενα".

Τότε διακρίθηκε ο συνταγματολόγος Βενιζέλος. Όπου είχαν συμφέροντα τα διαπλεκόμενα, "νομοθετούσε" ο Βαγγέλης. ΜΜΕ, ενέργεια κλπ.. Όπου υπήρχε γκρίνια κι αμφισβήτηση του κόσμου για τις πολιτικές του "εκσυγχρονιστικού" ΠΑΣΟΚ, έβγαινε ο Βαγγέλης για να "εξηγήσει". "Έμπαινε" στα σπίτια του κόσμου, για να "θολώσει" την κατάσταση.

Απόδειξη του γεγονότος ότι δεν έχει πραγματικές γνώσεις ούτε πάνω στο δικό του αντικείμενο είναι και το γεγονός ότι δεν μπορεί ούτε τον ίδιο του τον εαυτό να βοηθήσει. Διεκδικεί την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και δεν βοηθάει τον εαυτό του να το κάνει με επιτυχία. Πού είναι ο Βενιζέλος δυνατός σε σχέση με τον σημερινό του αντίπαλο; Στο επίπεδο των υψηλόβαθμων στελεχών του κόμματος. Στο επίπεδο αυτών, τους οποίους ελέγχουν εκείνοι που στηρίζουν και τον ίδιο. Δεν τον συμφέρει η λαϊκή βάση του κόμματος, η οποία έτσι κι αλλιώς δεν τον συμπαθεί.

Συνταγματικά είναι παράνομη όλη η σημερινή διαδικασία της ψηφοφορίας των "φίλων" για την ανάδειξη του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Με βάση το Σύνταγμα ένα κόμμα έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Είναι μια κλειστή πολιτική "εταιρεία", η οποία λειτουργεί με καταστατικό, που αφορά αποκλειστικά τα μέλη της. Αυτά τα μέλη αποφασίζουν για την ηγεσία της εταιρείας αυτής. Όταν βάζεις "φίλους" να ψηφίζουν, αυτό δεν είναι μόνον συνταγματικά παράνομο, αλλά συνταγματικά επικίνδυνο. Γιατί; Γιατί επιτρέπεις σε ένα κοινό κόμμα να παριστάνει την παράταξη.

Οι παρατάξεις έχουν φυσικές ηγεσίες, οι οποίες προκύπτουν ή εκλέγονται από τις βάσεις τους. Τα κόμματα δεν είναι παρατάξεις. Απαγορεύεται να είναι παρατάξεις. Όπως κάποιος, που απλά αγόρασε μια Coca-Cola, δεν έχει δικαίωμα λόγου στα διοικητικά της εταιρείας, έτσι συμβαίνει και με τα κόμματα σε σχέση με τους ψηφοφόρους-πελάτες τους. Με βάση το Σύνταγμα όλοι οι Έλληνες ανήκουμε στην ίδια δημοκρατική παράταξη. Όσες παρατάξεις υπάρχουν λειτουργούν εκτός κομματικής λογικής και διεκδικούν τα όσα διεκδικούν μέσω δημοψηφισμάτων και όχι μέσω των κοινών εκλογών.

Αυτά όλα δεν τα γνωρίζει ο "μέγας" συνταγματολόγος Βενιζέλος; Δεν βλέπει ότι τον συμφέρει το Σύνταγμα; Δεν βλέπει ότι τον συμφέρει η συνταγματική νομιμότητα, γιατί αποκλείει από τις διαδικασίες τη "δύναμη" που συναισθηματικά στηρίζει τον Παπανδρέου; Δεν βλέπει ότι τον συμφέρει ένα μικρό και "κλειστό" εκλογικό σώμα, το οποίο είναι και το νόμιμο με βάση το Σύνταγμα; Όταν δεν μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του, τι άλλο να πούμε για τον "επιστήμονα"; Θα βοηθήσει τους πολίτες;

Η τύχη του Βενιζέλου είναι ότι ζει στην εποχή της τηλεόρασης. Λίγες δεκαετίες νωρίτερα δεν θα μπορούσε να κάνει καριέρα αυτού του επιπέδου. Γιατί; Γιατί δεν έχει τα προσόντα, τα οποία δίνουν καριέρα ηγέτη. Δεν έχει γνώσεις, για να παράγει λύσεις για την κοινωνία. Δεν έχει επαφή με τον κόσμο, για να τον "γοητεύσει". Δεν θα πει ποτέ κάτι τόσο σημαντικό, ώστε να το αναπαράγουν οι μάζες και να μεγεθύνουν αυτόν που το σκέφτηκε. Έτσι όμως γεννιούνται οι ηγέτες. Τους γνωρίζουν τα πλήθη πριν τα γνωρίσουν οι ίδιοι έναν προς έναν.

Αυτό ο Βενιζέλος ποτέ δεν θα μπορούσε να το καταφέρει. Σε παλαιότερες εποχές απλά θα ήταν ένας γνωστός "εξυπνάκιας" σε κάποια μεγάλα σαλόνια και στην καλύτερη περίπτωση θα έκανε μια "χαμηλή" καριέρα αστού. Η τηλεόραση του δίνει τη δυνατότητα να παρακάμψει τα μειονεκτήματά του και να εκμεταλλευτεί μόνον τα προσόντα του. Δεν έχει δυνατότητα ν' απευθύνεται στις μάζες, αλλά, μέσω της τηλεόρασης, αποκτά τη δυνατότητα να μπαίνει μέσα στα σπίτια των μαζών.

Δεν έχει τη δυνατότητα να διαπρέπει στα μπαλκόνια, αλλά μπορεί και στρογγυλοκάθεται σε καναπέδες. Ενώ κανένας δεν θα πήγαινε να τον ακούσει σε ένα μπαλκόνι, μπορεί ο καθένας να κάθεται στον καναπέ τού σπιτιού του και να τον ακούει. Σ' αυτό το σημείο είναι η τύχη του να βρεθεί στην εποχή της τηλεόρασης.

Η τηλεόραση του λύνει όλα τα προβλήματα. Η ευφράδεια στον λόγο, του δίνει υπεροχή στο "τραπέζι". Πόσα όμως τραπέζια μπορεί να γυρίσει κάποιος στη ζωή του, ώστε να γίνει γνωστός στα πλήθη; Δεν μπορεί να πάει μακριά. Μέσω της τηλεόρασης όμως καταφέρνει και σε μία νύχτα μπορεί να "βρει" τους πάντες και να "κάτσει" με τους πάντες. Αυτή ήταν η τύχη του Βενιζέλου και γι' αυτό έφτασε εδώ όπου έφτασε.

Τέλος αφήσαμε το βασικότερο "προσόν" αυτού του καλού "ηθοποιού", που είναι το ύφος του και η νοοτροπία. Δείχνει φοβερός και τρομερός. Δείχνει άμεμπτος και αυστηρός. Δείχνει επιθετικός. Όλα αυτά είναι θέατρο. Τίποτε απ' όλα αυτά δεν είναι πραγματικό. Ο Βενιζέλος είναι απλά πολύ καλός στον "ρόλο" του. Ένα ρόλο, τον οποίον τον αντιλαμβάνεται κάποιος καλύτερα, αν γνωρίζει το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο γαλουχήθηκε ο Βενιζέλος. Ο Βενιζέλος κουβαλάει πάνω του ολόκληρη την παθολογία της μεγαλοαστικής τάξης της Θεσσαλονίκης.

Αν δεν γνωρίζεις τους μεγαλοαστούς της Θεσσαλονίκης, την "πατάς" πολύ εύκολα. Σε τρομάζουν και σε κάνουν να αισθάνεσαι δειλός, ασήμαντος, ανήθικος και μικρός μπροστά τους. Όλοι τους ηθικολόγοι άμεμπτου ηθικής με τη "βούλα" του Αγίου Όρους. Όλοι τους γενναίοι "μακεδονομάχοι", που, ανάλογα με τις ανάγκες των καιρών, παρουσιάζονται σαν "βουλγαροφάγοι", "τουρκοφάγοι" κλπ.. Όλοι τους βαθύτατα Έλληνες με άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας. Όλοι τους άξιοι, αλλά "αδικημένοι" από την "άτιμη" την Αθήνα.

Αυτά όλα όμως είναι ένας ρόλος. Έχουν μάθει να παίζουν έναν ρόλο και τον παίζουν καλά. Τρώνε "παντεσπάνι" από τον ρόλο αυτόν. Τον ρόλο του επαγγελματία "δικηγόρου" της Βορείου Ελλάδας. Στην πραγματικότητα συμβαίνουν τα ακριβώς αντίθετα. Αυτοί οι οποίοι εμφανίζονται σαν γενναίοι, ποτέ δεν δραστηριοποιούνται στον ιδιωτικό τομέα. Είναι όλοι τους κρατικοδίαιτοι. Αυτοί οι οποίοι εμφανίζονται σαν άξιοι στη ζωή τους, έχουν διακριθεί μόνον με μέσον. Το "μέσον" κυριαρχεί στο σύνολο των αστικών δραστηριοτήτων στη Θεσσαλονίκη. Ένα φαινόμενο με πολύ μεγαλύτερη ένταση ακόμα και από την Αθήνα.

Η αναξιοκρατία βασιλεύει στη Θεσσαλονίκη, γιατί απλούστατα ισχυρή τάξη της Θεσσαλονίκης είναι η μεγαλοαστική και όχι η κεφαλαιοκρατία. Η μεγαλοαστική, με σκληρό πυρήνα της τους πανεπιστημιακούς. Έναν πραγματικά πολυμελή πυρήνα, εφόσον στη Θεσσαλονίκη οι πανεπιστημιακοί είναι πιο πολλοί κι από τις πέτρες. Πιο πολλοί ακόμα και από τους σερβιτόρους, που είναι το βασικό επάγγελμα της πόλης.

Αυτοί οι πανεπιστημιακοί είναι η μάστιγα της πόλης και βασικό αίτιο της υπολειτουργίας των πάντων. Αυτοί είναι που καταδικάζουν τη Θεσσαλονίκη στη χαμηλή "πτήση" της μπουγάτσας και του φραπέ. Γιατί; Γιατί μόνον σ' αυτήν την κατάσταση είναι κυρίαρχοι της πόλης. Η πραγματική οικονομική ανάπτυξη όλους αυτούς τους θίγει, γιατί σε μια τέτοια περίπτωση θα χάσουν ως κοινωνική τάξη τα πρωτεία. Θα χάσουν τη μάχη απέναντι στην τοπική κεφαλαιοκρατία. Θα χάσουν τα προνόμια, που απολαμβάνουν ελέω Αθήνας, αν αυτή η κεφαλαιοκρατία αρχίσει τις συγκρούσεις μ' αυτήν.

Όταν γνωρίζεις ποιοι είναι οι κυρίαρχοι μιας πόλης, μπορείς να βγάλεις με ασφάλεια κάποια συμπεράσματα. Όταν δεν υπάρχει πραγματικό κεφάλαιο, δεν υπάρχει αξιοκρατία. Όταν κεφάλαιο των ισχυρών μιας πόλης είναι η κρατική θέση, πρέπει να βασιλεύει η αναξιοκρατία, για να μπορούν αυτοί να το κληροδοτούν στα παιδιά τους. Αυτό είναι το πρόβλημα. Δεν διαχειρίζονται πραγματικό κεφάλαιο και περιορίζονται στα βολέματα των κρατικών θέσεων.

Έχοντας όλοι αυτοί συμφέροντα από τον κρατικό μηχανισμό, υπακούνε απόλυτα σ' αυτόν που ελέγχει τον μηχανισμό αυτόν και άρα στην Αθήνα. Υπακούνε και στον ενδιάμεσό της, που είναι η Εκκλησία. Ο καθένας από αυτούς υπακούει σ' αυτόν που θα κάνει και το παιδί του πανεπιστημιακό, για να "συνεχιστεί" η ευημερία της οικογένειας.

Ακριβώς, επειδή προοδεύουν με "στημένο" τρόπο, έχουν ανάγκη την άμυνα. Η αυστηρή εικόνα που δείχνουν είναι ένα "κέλυφος", το οποίο κρύβει μια πραγματικότητα, η οποία δεν έχει σχέση μ' αυτό που φαίνεται. Έχουν ανάγκη να παριστάνουν τους αυστηρούς, τους απρόσιτους και τους ενάρετους, για να μην κρίνονται. Όσο πιο ανάξιοι είναι τόσο πιο πολύ "κρύβονται". Γνωρίζουν ότι από τον λόγο και τα έργα κρίνεσαι και φροντίζουν τόσο να μη μιλάνε όσο και να μην κάνουν τίποτε.

Η ανασφάλειά τους δηλαδή καθορίζει το μοντέλο της συμπεριφοράς τους. "Μιλάνε" με διάσημα ρητά, όχι επειδή είναι μορφωμένοι, αλλά επειδή επιδιώκουν την ασφάλεια, που μπορεί να προσφέρει μια τέτοια πρακτική. Κρίνουν αυστηρά τους συνεργάτες τους, όχι επειδή είναι δίκαιοι, αλλά επειδή θέλουν να "μετακινήσουν" τις ευθύνες μακριά από τους ίδιους. Ποτέ δεν φταίνε οι ίδιοι, αλλά οι ανάξιοι συνεργάτες τους, που δεν συνέλαβαν το "όραμά" τους. Γι' αυτόν τον λόγο είναι απρόσιτοι και αυστηροί με τους συνεργάτες τους.

Ταυτόχρονα όμως είναι κι απίστευτα σκληροί απέναντι σε όσους θεωρούν "κατώτερους". Έχοντας "προσκυνήσει" για τη θέση τους, αλίμονο σε όποιον βρεθεί υπό την εξουσία τους. Αυτός θα "πληρώσει" τη δική τους ταπείνωση. Μέσα σ' αυτά τα πλαίσια της αδυναμίας χρησιμοποιούν τρίτους για την επιβεβαίωση της αξίας τους. Έχουν ανάγκη την "έξωθεν" καλή μαρτυρία ενός κόμματος, ενός συλλόγου ή ενός Μητροπολίτη, γιατί δεν μπορούν ν' αποδείξουν τίποτε μόνοι τους. Δεν μπορούν με τη δουλειά τους να δικαιολογήσουν ούτε το ύφος τους ούτε τον μισθό τους.

Η απόλυτη απόδειξη της ανικανότητάς τους έρχεται από τη στατιστική επιστήμη και την ιστορία. Μέσα σε έναν αιώνα παρουσίας της Θεσσαλονίκης στο ελληνικό πολιτικό και κοινωνικό "γίγνεσθαι", δεν έχει να παρουσιάσει ούτε ΕΝΑΝ σημαντικό άνθρωπο. Στοιχειωδώς σημαντικό στα μέτρα της "επαρχιακής" Ελλάδας. Η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας δεν έχει να επιδείξει ούτε έναν πολίτη της, ο οποίος να δικαιούται να αποθανατιστεί σε μάρμαρο. Είναι προφανές ότι η Θεσσαλονίκη εξειδικεύεται στους "μαρμαρωμένους" ζωντανούς.

Δεν είναι δηλαδή τυχαίο που σε όποιο μεγάλο δημόσιο πόστο τοποθετήθηκαν οι Σαλονικιοί "γίγαντες" έφυγαν με τις κλωτσιές, είτε ως διεφθαρμένοι είτε ως παντελώς ανίκανοι. Δεν είναι επίσης τυχαίο που, κάθε φορά που συμβαίνει αυτό, φεύγουν, κατηγορώντας τους πάντες στο επίπεδο των συνεργατών τους.

Κι όμως… παρ' όλη την αθλιότητα αυτήν, η Θεσσαλονίκη δεν συσσωρεύει "ζημιά" από τους ανάξιους που την εκθέτουν. Γιατί; Γιατί υπάρχει δουλεμένη μέθοδος. Το απόλυτο θέατρο με μουσική υπόκρουση βυζαντινών ύμνων. Όλοι αυτοί δεν επιστρέφουν στη Θεσσαλονίκη ως αποτυχημένοι και ταπεινωμένοι, αλλά σαν "νικητές". Αυτοί, που, μετά την παταγώδη αποτυχία τους, δεν μπορούν να σταθούν ούτε σε καφενείο της Αθήνας, μπαίνουν θριαμβευτές στον Άγιο Δημήτριο. Αυτοί καλλιεργούν το παραμύθι της άτιμης Αθήνας που τους "έφαγε", γιατί δήθεν ήταν οι πρώτοι και οι μοναδικοί που τόλμησαν να απειλήσουν τα συμφέροντά της. Οι υπόλοιποι υποκρίνονται πως τους πιστεύουν για να μην χαλάσει η πιάτσα και η ζωή συνεχίζεται.

Μιλάμε για έναν άλλο κόσμο. Έναν ξεχωριστό κόσμο, απόλυτα "σφραγισμένο". Μόνοι τους κρίνουν τα μέλη τους και εκεί τελειώνει η κρίση. Όλοι οι άλλοι απλά δεν έχουν λόγο. Οι μεγαλοαστοί της Θεσσαλονίκης μόνον μεταξύ τους κρίνονται. Όσο και ν' αποτύχουν στην καριέρα τους, θα κριθούν ευνοϊκά από τους ομοίους τους, για να μην διαταραχθεί η κοινωνική ισορροπία της βασίλισσας της μπουγάτσας. Από εκεί και πέρα μια βόλτα στο Άγιο Όρος, για να "ξαναφορτιστούν" και πάλι έτοιμοι. Σαν "καινούργιοι". Σαν να μην εκτέθηκαν ποτέ. Σαν να μην απέτυχαν ποτέ. Τα πάντα στημένα.

Αυτά όλα δεν είναι τυχαία. Με αυτόν τον τρόπο έχουν μάθει να ζουν και να "προοδεύουν". Με ξένες "πλάτες". Το θέμα είναι να γνωρίζεις ποιες είναι αυτές οι "πλάτες". Οι "πλάτες" της μεγαλοαστικής τάξης της Θεσσαλονίκης είναι η ίδια η Αθήνα, την οποία κατηγορούνε. Αυτή τους ελεεί με κρατικά πόστα κι αξιώματα. Αυτή τους δίνει τίτλους κι αναγνώριση. Πώς της ανταποδίδουν την εξυπηρέτηση; Με συνεχείς "επιθέσεις". Αυτοί είναι που αναλαμβάνουν να καλλιεργήσουν την προπαγάνδα εναντίον του αθηνοκεντρισμού.

Αυτοί φωνάζουν εις βάρος της Αθήνας, χωρίς όμως να συγκρούονται μαζί της, γιατί απλούστατα δεν έχουν συγκρουόμενα συμφέροντα μ' αυτήν. Δεν έχουν τίποτε να μοιράσουν με την Αθήνα, εφόσον ό,τι δικαιούνται το παίρνουν σε "βόλεμα" στη Θεσσαλονίκη. Η Αθήνα μπορεί να έχει συγκρουόμενα συμφέροντα με τις παραγωγικές τάξεις της Βόρειας Ελλάδας, αλλά όχι με τους μεγαλοαστούς της. Άρα, το να φωνάζεις, χωρίς να συγκρούεσαι, είναι "εργολαβία" υπέρ της Αθήνας, για να μην το κάνουν εκείνοι οι οποίοι έχουν πραγματικούς λόγους να συγκρουστούν.

Αυτό είναι το "επάγγελμα" της μεγαλοαστικής τάξης της Θεσσαλονίκης. Πρώτα στα "γόνατα" και με κλάματα, μέχρι να πάρουμε τη μόνιμη θέση και μετά "όρθιοι" να παριστάνουμε τους άμωμους κριτές. Πρώτα παρακαλάμε την Αθήνα για να βολευτούμε και κατόπιν την "πολεμάμε", για να δικαιολογούμε την ύπαρξή μας. Αν υπάρχουν και μερικά διαμερίσματα, να εισπράττουμε και κανένα ενοίκιο, εκτός από έξυπνοι είμαστε και μύστες της ελεύθερης οικονομίας.

Με τον τρόπο αυτόν γίνονται η πυρίμαχος "ζώνη" της Αθήνας. Κατηγορούν την Αθήνα οι ευνοημένοι της, για να μην προλάβουν να το κάνουν οι αδικημένοι. Η "φωτιά" της διαμαρτυρίας στη Βόρεια Ελλάδα σταματά κάπου στην Εγνατία και δεν πάει παρακάτω. Γι' αυτόν τον λόγο είναι γι' αυτούς κεφάλαιο η ευφράδεια λόγου, η αυστηρή εικόνα, η ηθική ή η γενναιότητα. Πρέπει όλα αυτά να τα δείχνουν με τον πιο μεγαλοπρεπή τρόπο, για να "καπελώνουν" όλους τους υπόλοιπους. Αυτοί θα "μαλώσουν" τους υπόλοιπους βορειοελλαδίτες, αν τους παρακάμψουν κι αρχίσουν να κατηγορούν οι ίδιοι.

Θα κατηγορήσει ο αγράμματος Φλωρινιώτης ή ο Δραμινός την Αθήνα, όταν το κάνει τόσο "άψογα" ο πανεπιστημιακός της Θεσσαλονίκης; Ο "κολλητός" του Μητροπολίτη; Αυτός ο οποίος "κατατρόπωσε" τους Σκοπιανούς στο Βελίδειο; Αυτός, που μόλις γύρισε από το Άγιο Όρος με τη "φώτιση"; Αυτός, που, μετά από σκληρές κι επίπονες έρευνες δεκαετιών, ανακάλυψε ότι στη Θεσσαλονίκη ήταν γνωστή η μπουγάτσα από τα αρχαία χρόνια;

Αυτό είναι το όλο μυστικό. Άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε, αλλά οι μισθοί να πέφτουν. Δεν ενοχλούν ποτέ τα πραγματικά συμφέροντα. Δεν καταγγέλλουν ποτέ τις πραγματικές αδικίες. Έρευνες, συγκρούσεις και εντάσεις υπάρχουν μόνον εκεί όπου δεν "θίγουν" τα αφεντικά. Γι' αυτόν τον λόγο η "ομφαλοσκόπηση" είναι η απόλυτη εξειδίκευση της Θεσσαλονίκης. Ολόκληρη συμπρωτεύουσα και ο μόνος άνθρωπος ο οποίος είναι επώνυμος από τη δουλειά του και όχι από το δημόσιο πόστο του είναι ένας φουκαράς φωτογράφος. Έχουν "αποξηράνει" όλους τους χώρους όπου μπορεί να διακριθεί κάποιος με τις ικανότητές του και όχι με διορισμό. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχει ελάχιστο πεδίο ελεύθερης δραστηριότητας. Ζαχαροπλάστες, τραγουδιστές και γυράδες είναι τα πιο ισχυρά αυτοδημιούργητα και αυτοδύναμα "τέκνα" της.

Γι' αυτό λέμε ότι, αν δεν τους γνωρίζεις, είναι πολύ εύκολο να σε εντυπωσιάσουν με την ηθοποιία τους. Αν όμως τους γνωρίζεις, κάνεις αυτό το οποίο κάνει και η Αθήνα. Δεν τους υπολογίζεις. Γιατί; Γιατί όλα αυτά είναι ένα θέατρο. Είναι πολύ μικροί και πολύ δειλοί για να σε απειλήσουν. Είναι πολύ εύκολο να τους τρομοκρατήσεις. Μια κρατική θέση ή μια σίγουρη προαγωγή ν' απειληθεί και οι "γενναίοι" του Βορρά πέφτουν στα γόνατα.

Η πιο θεαματική απόδειξη αυτού που λέμε είναι η περίπτωση της θέσης του διοικητή του Αγίου Όρους. Μόνον αυτήν τη θέση είχε ως "αποκλειστικότητα" η Θεσσαλονίκη. Τη θέση, η οποία προϋπέθετε να είσαι Θεσσαλονικιός και πανεπιστημιακός για να την πάρεις. Προφανώς οι "ήρωες" είπαν στην Αθήνα …"ως εδώ και μη παρέκει", η θέση αυτήν μας ανήκει δικαιωματικά.

Όταν η Αθήνα χρειάστηκε αυτήν τη θέση, την πήρε, χωρίς να τους υπολογίσει. Όταν αυτή η θέση θα απέδιδε χρήματα από ευρωπαϊκά "πακέτα" και όχι μόνον γνωριμίες με "πνευματικούς" και διορισμούς στο δημόσιο, η Αθήνα τους "έγραψε" κανονικά. Δεν χρειάστηκε ούτε καν να δικαιολογήσει την πράξη της. Με "φιρμάνι" τους ανακοίνωσε το όνομα του νέου Διοικητή. Δεν χρειάστηκε να τους υπολογίσει ούτε καν στο τυπικό επίπεδο.

Δεν αναζήτησε καν έναν δικό της άνθρωπο από τη Θεσσαλονίκη. Δεν σεβάστηκε ούτε την προδιαγραφή για το μορφωτικό επίπεδο του Διοικητή. Ο απόφοιτος δημοτικού Ψυχάρης πήρε τη θέση και οι "γενναίοι" λούφαξαν. Ούτε κουβέντα δεν τόλμησαν να πούνε. Αυτή είναι η κατάσταση. Ολόκληρη η Βόρειος Ελλάδα και η Θεσσαλονίκη υπολειτουργούν, γιατί αυτοί λειτουργούν υπέρ των αθηναϊκών "διαπλεκομένων" συμφερόντων.

Αυτήν την "παθολογία" φέρει και ο Βενιζέλος. Αν δεν τον γνωρίζεις, το πιο πιθανό είναι να βγάλεις λάθος συμπεράσματα. Λάθος συμπεράσματα σε όλα τα επίπεδα. Λάθος συμπεράσματα τόσο σ' αυτά που ακούς όσο και σ' αυτά που αφορούν εκείνον που εκφέρει αυτόν τον συνήθως "καταγγελτικό" λόγο. Έτσι λειτουργεί η μεγαλοαστική τάξη της Θεσσαλονίκης και έτσι λειτουργεί το γνήσιο "τέκνο" της ο Βενιζέλος.

Αυτό το οποίο κατηγορεί είναι αυτό που συνήθως εξυπηρετεί. Όταν μιλάει για σοσιαλισμό, ψάχνεις να βρεις πού εξυπηρετεί τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Όταν μιλάει για Αριστερά, ψάχνεις να βρεις πού εξυπηρετεί τα δεξιά συμφέροντα. Όταν μιλάει για λαϊκά συμφέροντα, ψάχνεις να βρεις πού εξυπηρετεί τη διαπλοκή. Όταν μιλάει για ανάγκη προστασίας του Συντάγματος, ψάχνεις να βρεις πού έχει ανοίξει "τρύπα". Όταν τέλος μιλάει για υγιείς ηγετικές φιλοδοξίες με δημοκρατικές διαδικασίες, ψάχνεις να βρεις ποιος του έδωσε "εντολή" και τον στηρίζει.

Από εκεί και πέρα, ως πρόσωπο, όλη του η επιτυχία είναι σαν την επιτυχία της μεγαλοαστικής τάξης της Θεσσαλονίκης. Πρώτα στα "γόνατα" και μετά "όρθιος". Εκ του ασφαλούς και με "δανεικά". Όλη του η ζωή σε ξένες "πλάτες" είναι βασισμένη. Από την αρχή μέχρι τώρα. Το μόνο που έκανε μόνος του ήταν να διαλέγει τυρόπιτες και "πάτρωνες". Όλα τα άλλα τα έκαναν άλλοι, γιατί χρειάζονταν έναν δικό τους άνθρωπο στα πόστα, ώστε να σπρώχνει τα συμφέροντά τους.

Η πορεία του δηλαδή είναι κλασική για τα "ήθη και τα έθιμα" της Θεσσαλονίκης. Ως Θεσσαλονικιός μεγαλοαστός, που σέβεται τον εαυτό του, βολεύτηκε στο Πανεπιστήμιο και άρα είναι κρατικοδίαιτος. Ποτέ στη ζωή του δεν έφαγε ούτε μια μπουκιά ψωμί από την ελεύθερη αγορά. Ποτέ δεν ανταγωνίστηκε κάποιον άλλον ιδιώτη για την επιβίωσή του. Από τότε που τελείωσε το Πανεπιστήμιο, ο ελληνικός λαός έχει αναλάβει το πλούσιο "συσσίτιό" του. Ο γενναίος κι έξυπνος Μπένι γνωρίζουμε πάντα πού βρίσκεται την πρώτη και τη δεκατηπέμπτη μέρα του κάθε μήνα. Πάντα "κρεμασμένος" σε κάποιο γκισέ δημόσιου ταμείου.

Έκανε μεγάλη πανεπιστημιακή καριέρα σε μικρή ηλικία. Μόνος; Με την αξία του; Αν αναζητήσουμε "πλάτες", θα βρούμε τίποτε; Θα βρούμε κανέναν επιφανή καθηγητή συνταγματολογίας που "έσπρωχνε";

Έγινε ο κυρίαρχος της πολιτικής σκηνής της Θεσσαλονίκης. Μόνος; Με την αξία του; Το ότι ο πεθερός του είναι ο απόλυτος κυρίαρχος της Θεσσαλονίκης, δεν τον βοήθησε;

Τώρα θέλει να γίνει κυρίαρχος της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Μόνος; Με την αξία του; Το ότι ο πεθερός του συνδέεται άμεσα με το γνωστό "Συγκρότημα" και άρα τη διαπλοκή της Αθήνας, δεν τον βοήθησε;

Αυτήν είναι η πορεία του. Είναι πάντα ο "αυτός" του "αυτού". Πάντα έτσι διακρίνεται. Ως "παρά τω πρώτω δεύτερος". Η ισχύς του εξαρτάται άμεσα από την ισχύ του "πρώτου". Δεν μπορεί να πάρει πρώτο ρόλο. Τα χάνει. Δεν του πάει. Του κόβεται η όρεξη. Χάνεται η ευφράδειά του. Πρέπει να ρωτήσει κάποιον τι να κάνει, γιατί δεν μπορεί να φέρει την ευθύνη του πρώτου. Ακόμα και στην πολιτική του καριέρα ο Σημίτης ήταν αυτός ο οποίος αναλάμβανε τον ρόλο του "πρώτου", για να διακριθεί ο Βενιζέλος ως "δεύτερος".

Δεν έχει σημασία πώς λάμβανε τις αποφάσεις ο Σημίτης ή αν ήταν όλες δικές του. Σημασία έχει ότι έπαιρνε ο ίδιος την ευθύνη, για να μπορεί μετά να "κινείται" ο Βενιζέλος. Πόσο "μεγάλος" όμως μπορεί να είναι κάποιος, που "χωράει" να κρύβεται πίσω από τον μικροσκοπικό σε όλα Σημίτη; Ακόμα κι ο Γιωργάκης κατόρθωσε πρόσφατα και τον αιφνιδίασε, φέρνοντάς τον σε δύσκολη θέση. Μόλις έθεσε το θέμα της ψηφοφορίας στην κοινοβουλευτική ομάδα, τον Σημίτη έψαχνε ο "ηγέτης", για να τον ρωτήσει τι θα έπρεπε να κάνει.

Αυτή είναι η αδυναμία του Βενιζέλου και με αυτόν τον τρόπο μπορεί να εξουδετερωθεί. Η αδυναμία του "δικηγόρου". Πρέπει να τον πιέζεις διαρκώς με διλήμματα, ώστε να τον αναγκάζεις να παίρνει αποφάσεις. Δεν έχει σημασία αν αυτές είναι σημαντικές ή όχι. Σημασία έχει ότι είναι αποφάσεις και εκεί είναι αδύναμος. Εξαιρετικά αδύναμος.

Ο Βενιζέλος είναι δυνατός μόνον όταν δικαιολογεί αποφάσεις άλλων και όχι δικές του. Είναι δυνατός μόνον όταν εκτελεί "συνταγές" άλλων. Μπορεί να δικαιολογήσει τις χειρότερες αποφάσεις, όταν δεν είναι δικές του. Τις δικές του δεν μπορεί να τις υποστηρίξει, ακόμα κι αν είναι σωστές. Το βάρος της ευθύνης τον λυγίζει.

Γι' αυτόν τον λόγο το εκ Θεσσαλονίκης ορμώμενο "γκαρντάσι" έχει μεγάλη ανάγκη τη "βιτρίνα". Έχει ανάγκη οτιδήποτε εξυπηρετεί την εικόνα αυτήν. Από το πρώτο χαρακτηριστικό μέχρι το τελευταίο. Από την επιτηδευμένη αυστηρότητα και τη μόνιμη επιθετικότητά του, μέχρι το πάχος του. Η αδυναμία του είναι εκεί όπου φαίνεται δυνατός. Αν κάποιος επιχειρήσει να "γρατσουνίσει" τη "βιτρίνα" αυτή, είναι βέβαιον ότι θα τη "σπάσει". Σήμερα, που φαίνεται τόσο πολύ δυνατός κι αποφασιστικός, είναι προφανές ότι εκτελεί αποφάσεις άλλων.

Όπως αντιλαμβανόμαστε, η μάχη για τη διαδοχή αν μη τι άλλο θα είναι διασκεδαστική. Από τη μία ο Γιωργάκης ως pathetic και από την άλλη ο Βενιζέλος ως υποψήφιος πρώτου ανδρικού ρόλου. Όποιος και να κερδίσει τη μάχη των "γιγάντων", απλά θα προσυπογράψει τη ληξιαρχική πράξη ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Κανένας από τους δύο δεν έχει τη δυνατότητα να δώσει προοπτική και δυναμική σε έναν αχανή χώρο, όπως είναι η βάση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Κανένας από τους δύο δεν μπορεί να πάει "μπροστά" και να τραβήξει και τους υπόλοιπους.

Αυτό είναι το όλο πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ και αυτό δεν μπορούν να το λύσουν οι σημερινοί υποψήφιοι. Ο ένας είναι καλός μόνον ως προστατευόμενο καλό "παιδί" ενός ισχυρού μπαμπά και ο άλλος είναι καλός ως "δικηγόρος" ενός ισχυρού ηγέτη. Το ΠΑΣΟΚ, για να επιβιώσει όπως είναι σήμερα, θέλει ηγέτη. Θέλει το ακριβό και το σπάνιο και όχι ό,τι τύχει από τον κομματικό "κούπο". Απλά πράγματα. Η πιο καλή επιχείρηση θα καταστραφεί, είτε πάει στα χέρια ενός ανάξιου κληρονόμου είτε στα χέρια του δικηγόρου της.

Άγχος μεγάλο για την αρτιμέλεια του ΠΑΣΟΚ έχουν κι άλλοι λιγότερο φανεροί παράγοντες. Το μεγαλύτερο άγχος το έχει ο Μητσοτάκης. Γιατί; Γιατί γνωρίζει ότι, αν εξασθενίσει το ΠΑΣΟΚ, αλλάζουν οι ισορροπίες και μέσα στην ΝΔ. Αν πάψει η ΝΔ να έχει απέναντι της ως φόβητρο ένα ισχυρό και ενιαίο ΠΑΣΟΚ, κινδυνεύει το κύκλωμα Μητσοτάκη. Το κύκλωμα που λαθροβιεί μέσα στη ΝΔ και επιβιώνει χάρη στον εκβιασμό.

Αν ο Καραμανλής αισθανθεί ότι δεν κινδυνεύει από το ΠΑΣΟΚ, θα τους διώξει κλοτσηδόν. Όλοι οι συμβιβασμοί που έχει κάνει μέχρι τώρα, έχουν γίνει πάνω στη λογική ότι μπορούν να χαθούν οι εκλογές εξαιτίας της δύναμης του Μητσοτάκη. Οι όποιες διαβεβαιώσεις έχει δώσει για διαδοχή στο άμεσο μέλλον, δεν θα έχουν νόημα. Δόθηκαν με δεδομένο ότι το ΠΑΣΟΚ είναι απέναντι στην ΝΔ ενιαίο και ισχυρό. Δόθηκαν με δεδομένο ότι είναι ικανή η μικρή δύναμη του Μητσοτάκη να γείρει την πλάστιγγα των εκλογών. 

Αν το ΠΑΣΟΚ διασπαστεί, οι Ντόρες και οι Κυριάκοι θα κινδυνεύσουν. Οι μερικές δεκάδες χιλιάδες ψήφοι, που, όπως αποδείχθηκε στις τελευταίες εκλογές, είναι το σύνολό της δύναμής τους, δεν θα αρκούν για εκβιασμό. Γι' αυτόν τον λόγο μιλάμε για άγχος του Μητσοτάκη. Το τρομερό και σ' αυτήν την περίπτωση είναι και πάλι η πονηριά του. Ο τρόπος με τον οποίο εκμεταλλεύεται ακόμα και τα αρνητικά του χαρακτηριστικά.

 Είναι γνωστό ότι την οικογένεια Μητσοτάκη και το κύκλωμά της τους συμφέρει να έχουν απέναντί τους το ΠΑΣΟΚ υπό την ηγεσία του Γιώργου. Το ενιαίο ΠΑΣΟΚ, που θέτει τον Καραμανλή υπό την ομηρία τους. Κι όμως… τον Γιώργο κατηγορεί ο Μητσοτάκης. Γιατί το κάνει αυτό; Γιατί θέλει να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά ενός χώρου, τον οποίον γνωρίζει. Γνωρίζει πώς να τον προκαλεί και στη συνέχεια να εισπράττει το κέρδος της ενστικτώδους αντίδρασής του.

 Κατηγορεί τον Γιώργο, γιατί θέλει να συσπειρώσει τους πάντες γύρω από αυτόν. Γνωρίζει ότι αρκεί μια κουβέντα του, για να παράγει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά τα οποία υποτίθεται επιδιώκει. Αυτό το γνωρίζει ο Μητσοτάκης και έχει μάθει να το εκμεταλλεύεται. Γνωρίζει ότι τον μισούν εκατομμύρια Έλληνες και ότι οι δηλώσεις του προκαλούν ενστικτώδεις αντιδράσεις.

Αυτό έκανε πάντα και αυτό κάνει και τώρα. Όποιον κατηγορεί ο Μητσοτάκης, του δίνει εφόδια να γίνει ένας από τους πιο δημοφιλείς Έλληνες. Αυτό το γνωρίζει και γι' αυτό κατηγορεί πολύ επιλεκτικά και μόνον εκεί όπου τον συμφέρει. Έφαγε "ψωμί" ως επαγγελματίας κατήγορος του Ανδρέα και θέλει να δώσει το ίδιο "ψωμί" και στα παιδιά του, κατηγορώντας τον γιο του Ανδρέα. Εκλογές ολόκληρες κέρδιζε ο Ανδρέας, κάθε φορά που ο Μητσοτάκης τον έλεγε ανεύθυνο και ανόητο. Δεν θα κερδίσει ο γιος του μια απλή εσωκομματική μάχη με μια ανάλογη βοήθεια;

Αντιλαμβανόμαστε ότι γύρω από το μέλλον του ΠΑΣΟΚ έχουν αναπτυχθεί τεράστια, πολυσύνθετα και πολυποίκιλα συμφέροντα. Θα πέσουν "κορμιά" γύρω από το πτώμα του ΠΑΣΟΚ. Πολλοί δεν θα κοιμούνται μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα και πολλοί θα χάσουν τον ύπνο τους όταν αυτά θα βγουν. Παπανδρέου και Μητσοτάκηδες θα "δακρύσουν" εξίσου σε περίπτωση που συμβεί το μοιραίο.

 

 

 

 

Υ.Γ.

Μάθαμε ότι έθεσε υποψηφιότητα και ο Σκανδαλίδης. Θα ήταν ανώφελο να κάνουμε ιδιαίτερη ανάλυση στην περίπτωσή του, γιατί απλούστατα δεν θα παίξει κανέναν ρόλο. Τον Σκανδαλίδη τον έβαλαν, για να γίνει το "μαξιλάρι", το οποίο θ' απορροφήσει τους "κραδασμούς" της σύγκρουσης. Κάποιοι έκαναν "πολιτική" με την περίπτωσή του.

Σε μια σύγκρουση, που θα έχει έναν μεγάλο νικητή, θεώρησαν ότι πρέπει να έχει περισσότερους χαμένους από έναν, για να μην διχάσει το ΠΑΣΟΚ η πόλωση. Ο Σκανδαλίδης θα είναι αυτός ο οποίος μετά τη σύγκρουση θα πάρει τον λόγο και θα μιλήσει ενωτικά. Θα μιλήσει για την ανάγκη της συνύπαρξης όλων μέσα στο κόμμα και για την νέα πορεία υπό την νέα ηγεσία, όποια κι αν είναι αυτή.

Αυτός, ως ένας από τους χαμένους, θα σεβαστεί πρώτος το αποτέλεσμα της σύγκρουσης, για να δώσει το "άλλοθι" στον μεγάλο χαμένο να τον "ακολουθήσει", χωρίς να φοβάται τον εξευτελισμό. Ο Σκανδαλίδης θα κουβαλάει το "φορείο", για να βάλει τον χαμένο στην "εντατική" του κόμματος. Μιλάμε για πολιτικά "μυαλά", όχι γι' αστεία.